art_2000

اثر نوشیدنی های شیرین بر مقادیر HDL-کلسترول کودکان

محققین دانشگاه Tufts در مطالعه ای مقادیر HDL- کلسترول کودکان دبستانی را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که کاهش مصرف نوشیدنی های شیرین در مدت 12 هفته، به مقدار حداقل یک وعده در هفته موجب افزایش معنادار مقادیر HDL- کلسترول خون به خواهد شد. علاوه بر این، دریافت زیاد نوشیدنی های شیرین موجب کاهش مصرف میوه ها و سبزی ها نیز می شود. این پژوهش اولین مطالعه ای است که به بررسی رابطه بین دریافت نوشیدنی های شیرین و مقادیر HDL- کلسترول در کودکان سنین دبستان می پردازد. یافته های حاصل از این مطالعه اهمیت کاهش مصرف نوشیدنی های شیرین در کودکان و نوجوانان را برجسته می سازد.به بیان نویسنده اول این مقاله، دکتر Maria Van Rompay ؛ ” مجموعه عواملی شامل افزایش تری گلیسیرید خون، کاهش مقادیر HDL- کلسترول، مقاومت به انسولین و چاقی به ویژه اگر از سنین کودکی شروع شود، می تواند فرد را در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی قرار دهد. در این مطالعه ما رابطه بین دریافت نوشیدنی های شیرین و مقادیر چربی کوکدکان سنین دبستان را بررسی کردیم و به یک همبستگی منفی رسیدیم. باوجود این برای روشن شدن سازوکارهای مرتبط نیاز به مطالعات بیشتری است.”نوشیدنی های شیرین یکی از منابع اصلی دریافت شکر در کودکان سنین دبستان است. در این مطالعه 613 کودک و نوجوان بررسی شدند.میزان دریافت نوشیدنی های شیرین توسط پرسشنامه در آن ها بررسی شد، علاوه بر این در شروع مطالعه و پس از 12 هفته مقادیر چربی های خون آن ها سنجیده شد.  مقاله مرتبط با این مطالعه در The Journal of Nutrition  منتشر شد.

منبع:

M. I. Van Rompay, et al.  Sugar-Sweetened Beverage Intake Is Positively Associated with Baseline Triglyceride Concentrations, and Changes in Intake Are Inversely Associated with HDL Cholesterol Increases over 12 Months in a Multi-Ethnic Sample of Children. Journal of Nutrition, 2015

art_1462

صبحانه مناسب برای کنترل قند خون افراد دیابتی

صبحانه یکی از مهم‌ترین وعده های غذایی در طول روز می‌باشد که متاسفانه در بسیاری خانواده ها به دلایل مختلف این وعده کنار گذاشته شده یا اهمیت لازم را برای آن قائل نمی شوند. مصرف صبحانه با کنترل  اشتها، کاهش وزن و افزایش سطح هوشیاری در طول روز مرتبط است، بررسی های قبل نشان داده اند افرادی که صبحانه می خورند نسبت افرادی که وعده صبحانه را حذف می کنند نمایه توده بدنی پایینتری دارند. هم چنین مصرف صبحانه به کنترل بهتر قند خون منجر می شود. اخیرا نتایج یک مطالعه نشان داده است که در افراد دیابتی، یک وعده صبحانه مقوی شامل پروتئین و چربی به کنترل بهتر سطح قند خون و میزان گرسنگی منجر می شود.

این مطالعه با هدف مقایسه اثر صبحانه مفصل یا مختصر در افراد دیابتی بر کنترل قندخون، فشار خون و میزان گرسنگی آنها انجام شده است.

در این مطالعه 59 نفر مبتلا به دیابت نوع 2 به طور تصادفی انتخاب شده و در دو گروه جای گرفتند. یک گروه از صبحانه مفصل استفاده می کردند که شامل یک سوم کالری دریافتی روزانه بوده و میزان بالایی پروتئین و چربی داشت در حالیکه صبحانه مختصر شامل تنها5/12% از کالری دریافتی روزانه بود. این افراد به مدت 3 هفته تحت این رژیم قرار گرفتند. سطح قند خون و فشار خون قبل و بعد از دوره در بیمارن اندازه گیری شده و میزان گرسنگی و اشتهای افراد در طول روز با استفاده از پرسشنامه ثبت شد.

بعد از این مدت پژوهشگران یافتند، سطح قند خون و فشار خون در افراد دریافت کننده صبحانه مفصل به طور مثبتی کاهش داشت. کاهش قند خون و کاهش فشار خون  نسبت به گروه دریافت کننده صبحانه مختصر به ترتیب  3 برابر و 4 برابر بیشتر کاهش یافت. هم چنین تقریبا یک سوم از افراد دریافت کننده صبحانه مفصل موفق شدند داروهای مصرفی مورد نیاز برای دیابت را قطع کرده و تنها با این برنامه غذایی قند خون خود را کنترل کنند. هم چنین این افراد گزارش کردند که در طول روز کمتر احساس گرسنگی دارند.

بر اساس اطلاعات قبل می دانیم مصرف کربوهیدرات طی 15 دقیقه تا یک ساعت قند خون را افزایش میدهد اما پروتئین برای تبدیل شدن به گلوکز زمان طولانی تری نیاز دارد و برای افزایش قند خون بعد از صرف پروتئین 3 ساعت زمان لازم است، هم چنین تنها بخشی از پروتئین به گلوکز تبدیل می شود در حالیکه 100% کربوهیدرات به گلوکز تبدیل می گردد.

نکته عملی: نتایج این مطالع به روشنی اهمیت مصرف یک وعده صبحانه کامل و مقوی را بویژه در افراد دیابتی نشان میدهد. افراد مبتلا به دیابت نوع 2 با مصرف یک صبحانه کامل و کم کربوهیدرات می  توانند گام بزرگی در جهات کنترل قند خون و کنترل اشتهای خود بردارند.

منبع:

European Association for the Study of Diabetes annual meeting in Barcelona. Sept. 25, 2013.

art_1926

رژیم غذایی پرچربی موجب نقص عملکردی مغز می شود

یافته های حاصل از یک مطالعه جدید در دانشگاه Montréal نشان داد که رژیم غذایی پرچربی می تواند موجب اختلال عملکردی دستگاه دوپامین مزولیمبیک (Mesolimbic dopamine) شود. این دستگاه نقش بسیار مهمی در کنترل مسیرهای حیاتی و ضروری مغزی دارد. یافته های حاصل از این مطالعه نقش مهمی در مشکلات سلامتی دارد. این مطالعه بر روی سه گروه موش انجام شد. گروه اول را موش های کنترل تشکیل دادند: در این موش ها یک رژیم غذایی کم چربی حاوی مقادیر مساوی اسیدهای چرب با یک و چند پیوند دوگانه اعمال شد. در گروه دوم رژیم غذایی حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب با یک پیوند دوگانه ( 50 درصد کالری از روغن زیتون) و گروه سوم رژیم غذایی حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب اشباع ( 50 درصد روغن پالم) اعمال شد. تمام رژیم های غذایی پر چربی حاوی مقادیر مشابهی چربی، پرتئین و کربوهیدرات و با کالری یکسان بودند. غذا به طور آزادانه در دسترس موش ها قرار داشت. پس از گذشت 8 هفته مقادیر انسولین، لپتین ( یک هورمون متابولیکی مهم) و وزن حیوانات با یکدیگر مقایسه شد. آزمون های رفتاری و بیوشیمیایی شاخص عملکرد دستگاه دوپامین در موش ها انجام شد. یافته های حاصل از این مطالعه نشان داد که عملکرد دستگاه دوپامین در موش های گروه روغن پالم به طور معناداری کاهش یافته بود. این شرایط موجب تقویت سیستم پاداش مغزی برای جبران می شود. این وضعیت مشابه افزایش دوز داروی مصرفی پس از عادت به مقادیر مصرفی پیشین می باشد.  این بدان معناست که اگر یک فردی رژیم غذایی حاوی مقادیر زیاد اسیدهای چرب اشباع مصرف کند، برای جبران کاهش فعالیت سیستم پاداش مغزی به طور ناخودآگاه میل به خوردن غذاهای پر چرب و شیرین بیشتری دارد، تا لذت مشابه را تجربه کند. مقاله مرتبط با این مطالعه در مجله Neuropsychopharmacology منتشر شد.

منبع:

Stephanie Fulton et al. Dampened mesolimbic dopamine function and signaling by saturated but not monounsaturated dietary lipids. Neuropsychopharmacology, July 14, 2015

art_1984

دریافت زیاد آهن اشتها را زیاد می کند

امروزه، دلایل بسیار زیادی برای کاهش دریافت گوشت قرمز وجود دارد. در این راستا، محققین بر اساس یک مدل حیوانی دریافتند که دریافت آهن رژیم غذایی موجب افزایش اشتها می شود. به بیان دقیق تر، دریافت زیاد گوشت قرمز موجب سرکوب هورمون لپتین ( یکی از هورمون های تنظیم کننده اشتها) می شود. آهن یکی از مواد معدنی است که به راحتی از بدن دفع نمی شود، بنابراین دریافت مقادیر زیاد می توان موجب سرکوب ترشح هورمون لپتین و متعاقب آن افزایش اشتها و پرخوری شود. به بیان نویسنده مسئول این مقاله، دکتر  Don McClain ؛ “ما در این مطالعه نشان دادیم که میزان غذای دریافتی در موش های گروه رژیم غذایی غنی از آهن بیشتر بود.” وی در ادامه افزود:” در انسان، مقادیر زیاد آهن، حتی اگر نزدیک به کرانه بالایی در دامنه طبیعی باشد یک عامل مؤثر در بروز بسیاری از بیماری ها مثل دیابت، کبد چرب و آلزایمر می باشد. بنابراین، یکی از دلایلی که برای کاهش مصرف گوشت قرمز وجود دارد این است که آهن موجود در این منبع حیوانی بیشتر از منابع گیاهی جذب می شود.”در این مطالعه، موش ها به مدت دو ماه با رژیم غذایی غنی از آهن ( 2000 میلی گرم / وزن بدن) و رژیم غذایی با مقادیر پایین – طبیعی آهن ( 35 میلی گرم/ وزن بدن) تغذیه شدند. پس از گذشت این دوره مقادیر آهن در بافت چربی آن ها سنجیده شد. محققین مشاهده کردند که محتوای آهن رژیم غذایی با بافت چربی همبستگی دارد و میزان لپتین خون موش های گروه غنی از آهن در مقایسه با گروه دیگر 42درصد کاهش یافت.   مقاله مرتبط با این مطالعه در Journal of Clinical Investigation  منتشر شد.

منبع:

Yan Gao, Zhonggang Li, et al. Adipocyte iron regulates leptin and food intake. Journal of Clinical Investigation, 2015

art_1995

اثر رژیم کربوهیدرات با شاخص گلایسمی پایین بر عوامل خطر بیماری های قلبی و عروقی

در مطالعه ای که شرکت کننده های آن افراد چاق و دارای اضافه وزن بودند نشان داده شد که کربوهیدرات با شاخص گلیسمی پایین در بهبود حساسیت به انسولین، کاهش سطح چربی خون یا فشار خون سیستولیک نقش چندانی ندارد.
غذاهایی که محتوی کربوهیدراتی یکسانی دارند می توانند اثرات متفاوتی در افزایش قند خون داشته باشند که ناشی از ویژگی بنام شاخص گلیسمی است. گاهی برخی از سیاسیت های تغذیه ای مصرف غذاهای با شاخص گلیسمی پایین را توصیه کرده و حتی برچسب گذاری مقادیر شاخص گلیسمی را ترویج می کنند، غافل از اینکه هنوز مزایای نمایه گلیسمی و اثر آن بر بیماری های قلبی و عروقی و دیابت شناخته شده نیست.
مطالعه ای بر روی 163 بزرگسال مبتلا به اضافه وزن که در مرحله پره هیپرتانسیون (مرحله قبل از پرفشاری خون) بوده و یا پرفشاری خون گرید 1 داشتند انجام شد و طی آن 4 نوع رژیم به افراد داده شد که حاوی تمام وعده ها، میان وعده ها و نوشیدنی به مدت 5 هفته بود. انواع رژیم ها عبارت بود از:
1.    رژیم پرکربوهیدرات (58% انرژی) با شاخص گلیسمی بالا (65%)
2.    رژیم پرکربوهیدرات (58% انرژی) با شاخص گلیسمی پایین (40%)
3.    رژیم کم کربوهیدرات (40% انرژی) با شاخص گلیسمی بالا (65%)
4.    رژیم کم کربوهیدرات (40% انرژی) با شاخص گلیسمی پایین (40%)
البته هر سه رژیم بر اساس رویکرد رژیمی برای توقف پرفشاری خون (DASH) تنظیم شده بود که سرشار از میوه، سبزیجات، لبنیات کم چرب، چربی کل و چربی اشباع کم بود.
محققین دریافتند که در رژیم پرکربوهیدرات، شاخص گلیسمی پایین در برابر نمایه گلیسمی بالا سبب کاهش حساسیت به انسولین و افزایش کلسترول کم چگال (LDL-C) شده و اثری بر کلسترول با چگالی بالا (HDL-C)، تری گلیسرید و فشار خون ندارد. در رژیم های غذایی کم کربوهیدرات، نمایه گلیسمی پایین در مقایسه با نمایه گلیسمی بالا تری گلیسرید را کاهش داده ولی اثری بر سایر شاخص ها نداشت. رژیم کم کربوهیدرات با شاخص گلیسمی پایین در مقایسه با رژیم پرکربوهیدرات با شاخص گلیسمی بالا اثری بر حساسیت به انسولین، فشار خون سیستولیک، کلسترول LDL، کلسترول HDL نداشت اما تری گلیسرید را کاهش داد.
به طور کلی در رژیم های DASH، استفاده از غذاهای خاص با نمایه گلیسمی پایین اثری بر عوامل خطر بیماری های قلبی و عروقی یا مقاومت به انسولین ندارد.
نکته عملی: وقتی رژیم غذایی سالم بوده و بدرستی تنظیم شده باشد، توجه به نمایه گلیسمی اهمیت کمتری دارد.

منبع:

Robert H. Eckel. Role of Glycemic Index in the Context of an Overall Heart-Healthy Diet. JAMA, 2014; 312 (23): 2508 DOI: 10.1001/jama.2014.15338

art_1988

ارتباط رژیم غذایی مدیترانه ای با بیماری مزمن کلیوی

اصطلاح نارسائی مزمن کلیوی (CRF) به از بین رفتن پیشرونده و غیرقابل برگشت عملکرد کلیه گفته می شود. بسیاری از افراد به بیماری مزمن کلیوی مبتلا هستند، ولی از این وضع خود خبر ندارند. نشانه های اولیه بیماری های کلیه، بسیار جزئی و کم اهمیت به نظر می رسند و نهایتا وقتی علائم این بیماری بروز می کند که چاره ای جز انجام مکرر دیالیز یا پیوند کلیه نیست.
رژیم غذایی مدیترانه ای عمدتا از غذاهای گیاهی مانند میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و آجیل تشکیل شده است. در این رژیم غذایی ماهی و مرغ حداقل 2 بار در هفته استفاده شده، چربی های سالم مانند روغن زیتون جایگزین چربی های اشباع شده و مصرف گوشت قرمز، غذاهای فرآوری شده و شیرینی محدود می شود.
در مطالعه ای که نتایج آن به تازگی منتشر شده است، محققان ارتباط رژیم غذایی مدیترانه ای و بیماری مزمن کلیوی را بررسی کرده اند. تخمین زده می شود که حدود 20 میلیون نفر در آمریکا به بیماری مزمن کلیوی مبتلا هستند. خطر بیماری مزمن کلیوی با افزایش سن بیشتر شده و در افراد بالای 70 سال شایع تر است. شواهد نشان می دهند که رژیم غذایی نامناسب با بیماری کلیوی مرتبط است اما اثرات رژیم غذایی مدیترانه ای بر روی سلامت کلیه مشخص نیست.
در این مطالعه آینده نگر محققان اطلاعات مربوط به الگوی غذایی 900 نفر را بررسی کرده و این افراد را به مدت 7 سال مورد پیگیری قرار دادند.
برای هر شرکت کننده امتیاز رژیم مدیترانه ای محاسبه شد. امتیاز بیشتر نشان دهنده شباهت بیشتر رژیم غذایی فرد به رژیم مدیترانه ای بود. نتایج نشان داد که در افراد با امتیاز 5 یا بالاتر نسبت به افراد با امتیاز پایین تر، احتمال بروز بیماری مزمن کلیوی 50% کمتر و احتمال کاهش سریع عملکرد کلیه 42% کمتر بود. همچنین هر 1 امتیاز با 17% کاهش خطر بیماری مزمن کلیوی همراه بود.
نکته عملی: با توجه به نتایج این مطالعه پیروی از یک رژیم غذایی سالم حاوی مقادیر کافی میوه، سبزی، غلات کامل مانند نان های سبوس دار و حبوبات و نیز کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده با کاهش خطر بیماری مزمن کلیوی همراه است.

منبع:

Minesh Khatri, et al. “The association between a Mediterranean-style diet and kidney function in the Northern Manhattan study cohort”. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 2014